Isı Sayacı Muayenesi: 5 Yıllık Periyodik Muayene, Muafiyet ve Arıza

Isı sayaçları (kalorimetreler) ölçü aletidir ve ısı gider paylaşımında tüketim payının dayanağı oldukları için doğru ölçmeleri gerekir. Isı gider paylaşımı Yönetmeliği, sayaçların ilgili standartlara ve 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'na uygun olmasını ister ve muayene ile kalibrasyonun düzenli yapılmasının kontrolünü bina yönetimine verir (m.6). Isı sayacı muayenesinin süresi ve usulü ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Isı Sayaçları Muayene Yönetmeliği ile düzenlenir.

Doğru ölçüm yalnızca sayacın bulunduğu daireyi ilgilendirmez. Dairenin tüketim payı, kendi sayacındaki değerin binadaki bütün sayaçların toplamına oranıyla hesaplandığından (paylaşım Yönetmeliği m.8/3), tek bir sayaçtaki ölçüm hatası oranlar yoluyla diğer dairelerin payını da etkiler.

Periyodik Muayene Süresi: 5 Yıl

Isı Sayaçları Muayene Yönetmeliği'ne göre sayaçların periyodik muayene süresi beş yıldır (m.8/1). Süre takvim yılı olarak hesaplanır ve sayacın damgalandığı yıl birinci yıl sayılır. Örneğin 2022 yılında damgalanan bir sayacın beş yıllık süresi 2026 yılının sonunda dolar.

Başvuru Ne Zaman Yapılır?

Periyodik muayene için, sürenin dolduğu yılı izleyen yılın Ocak ayı başı ile Şubat ayı sonu arasında bir servise başvurulur (m.8/2). Yukarıdaki örnekte başvuru dönemi 2027 yılının Ocak ve Şubat aylarıdır.

Sorumluluk Kimdedir?

Periyodik muayenesi zamanında yaptırılmayan sayaçlar için 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu'na göre işlem yapılır. Bu işlemler sırasıyla bina yönetim kuruluna, bina yöneticisine, bina sahibine ve bağımsız bölüm kullanıcısına uygulanır (m.6/6).

Muayeneden Muafiyet (m.6/A)

16 Aralık 2023 tarihli değişiklikle eklenen ve 1 Ocak 2024'te yürürlüğe giren 6/A maddesine göre, ticari amaç dışında kat malikleri arasında ısı paylaşımı için kullanılan sayaçlar için periyodik muayeneden muafiyet istenebilir.

• Başvuruyu bina yönetimi, kat malikleri kurulu kararıyla il müdürlüğüne yapar.
• Muafiyetten sonra sayaçların doğru çalışmasından yönetim sorumludur.
• Muafiyet, bölgesel ısı dağıtım ve satış şirketlerinin elindeki ısı sayaçlarına uygulanmaz.
• Muafiyet yazısı alınmamış sayaçların damga süresinin geçtiği tespit edilirse, tespitten itibaren 60 gün içinde muafiyet yazısı alınması şartıyla idari yaptırım uygulanmaz (m.6/A-3).

Muafiyet, sayaçların hiç kontrol edilmeyeceği anlamına gelmez; doğru ölçümün sorumluluğu yönetime geçer. Bu nedenle karar öncesinde sayaçların yaşı, arıza geçmişi ve okuma verilerinin düzenli izlenip izlenmediği değerlendirilmelidir.

Yönetimler için Muayene Planı

1. 1Binadaki ısı sayaçlarının listesini çıkarın: daire, seri numarası, marka-model ve damga yılı.
2. 2Her sayacın beş yıllık süresinin hangi yılın sonunda dolduğunu hesaplayın; damga yılı birinci yıl sayılır.
3. 3Kat malikleri kurulunda muayene yaptırılmasını ya da şartlar uygunsa muafiyet başvurusunu karara bağlayın.
4. 4Muayene seçildiyse süre dolan sayaçlar için izleyen yılın Ocak–Şubat döneminde bir servise başvurun.
5. 5Muayene için sökülen sayaçların ölçüm yapamadığı süreyi ölçüm şirketine bildirin; bu süre için pay, ölçüm yapılamayan dönemleri düzenleyen 11/1 maddesindeki yönteme göre belirlenebilir.
6. 6Muayene ve değişim kayıtlarını, sayaç numaralarıyla birlikte saklayın.

Sorumluluk Özeti

Arızalı Sayaçta Paylaşım Nasıl Yapılır?

Bir sayaç arızalandığı ya da benzeri bir nedenle okunamadığı dönemde dairenin payı, önceki benzer dönemlerdeki tüketimine veya aynı dönemde benzer dairelerin tüketimine göre tahmin edilir (Yönetmelik m.11/1). Bakanlığın açıklamasına göre benzer daire, yön, cephe ve kat bakımından benzer olan dairedir.

Binanın tamamında arıza olması hâlinde arıza giderilinceye kadar kat malikleri kurulu kararıyla geçici bir paylaşım düzeni kurulabilir. Sayaca müdahale edilmesi ise arıza sayılmaz ve bu tahmini hesapla karşılanamaz; müdahale eden kullanıcının ne ödeyeceğine kat malikleri kurulu karar verir.

Arıza Belirtileri

• Ekranın tamamen kapanması ya da hiçbir değer göstermemesi
• Ekranda uyarı veya hata işareti görülmesi
• Isıtmanın açık olduğu bir dönemde endeksin uzun süre hiç değişmemesi ya da geriye gitmesi
• Uzaktan okunan sayacın okuma sistemine veri göndermemesi

T-Zaehler ultrasonik ısı sayaçları düşük pil, sensörün çıkarılması ve kısa devre durumlarında uyarı verir. Uyarı kodlarının anlamı modele göre farklıdır; doğru yorum için cihazın kullanım kılavuzuna bakın ya da servisimize danışın. Ekrandaki değerlerin nasıl okunacağını kalorimetre nasıl okunur rehberinde anlattık.

Yeni Takılan Sayaçlarda Dikkat Edilecekler

• Sayacın seri numarasını, marka-modelini ve damga yılını kayda geçirin; beş yıllık muayene süresi damga yılından itibaren hesaplanır.
• Değişim tarihinde eski sayacın son endeksini ve yeni sayacın ilk endeksini birlikte kaydedin; o dönemin tüketimi, iki sayacın ayrı ayrı ölçtüğü miktarların toplamıdır.
• Yeni sayacın okuma sistemine tanımlandığını ve ait olduğu bağımsız bölümle eşleştirildiğini doğrulayın.
• Sayacın MID ve CE işaretlerini, ısı sayaçlarında EN 1434 uygunluğunu kontrol edin.

Pil ve Mühür

Elektronik ısı sayaçları pille çalışır; T-Zaehler ultrasonik ısı sayacında pil ömrü kullanıma bağlı olarak 10 yıldır. Pil, mühür ve sensörlerle ilgili işlemleri yetkili servise bırakın; Yönetmeliğe göre kullanıcılar arıza ve bakım dışında ölçüm cihazlarına müdahale edemez (m.5/2).

Pay Ölçerli Binalar

Isı pay ölçer kullanılan binalarda cihazların bakım ve değişim planı için ölçüm şirketinize danışabilirsiniz. Isı ölçer kullanılan binalarda her radyatör grubuna bir cihaz takılması gerektiğini (m.7/3) ve değişim sırasında da bu kuralın korunması gerektiğini unutmayın.

Muayene ve Servis için ASİS Enerji

ASİS Enerji, hizmet verdiği binalarda sayaçların okuma verilerini her dönem izler; eksik okuma veya hatalı sayaç bilgileri sistem tarafından bildirilir. Sayaç okuma ve raporlama hizmeti ve ısı gider paylaşımı hizmeti hakkında bilgi alabilir, servis talebiniz için 0545 414 10 55 numaralı servis hattımızı arayabilirsiniz.